Нејзиното име е Елена Игнатова, таа е 24годишен интернет активист од Скопје, а ние ја имавме можноста да ја запознаеме на самитот на Глобал војсис во Будимпешта, каде таа делуваше како вистински амбасадор на нејзината земја за многумина учесници кои претходно никогаш не запознале некој од Македонија. Меѓу другото, со неа зборувавме за нејзината работа, нејзината вклученост во Глобал војсис и македонската блогосфера. Продолжете да читате.

Елена со Мијали, автор за ГВ од Мадагаскар, Кристина од Гласови од Боливија и Каталина од Хипербарио (Фотографија од Сипакоа)

Како се одлучи да започнеш да ги преведуваш постовите на Глобал војсис?
Бев на конференција во Загреб и таму ја запознав Алис Бекер, која го претставуваше проектот Лингва и бараше волонтери за превод. Претходно немав слушнато за Глобал војсис, но ми изгледаше како премногу интересен проект. По неколку разговори со неа решив да започнам со превод на Глобал војсис на македонски и албански.
Кога дознав за проектот, веднаш помислив дека ќе ја збогати онлајн содржината на македонски и албански јазик со интересни информации, кои доаѓаат од луѓето, а не од медиумите. Од друга страна, ова е одличен начин да се запознае светот со случувањата тука.

Амбициозни намери!
На почеток мислев да започнам само македонска Лингва страница, но тогаш многу луѓе сугерираа дека ќе биде одлично да има и албанска верзија, па така одлучив да ги работам и двете, со помош од моите колеги од работа.

Кога започна и колку луѓе се вклучени во овие две страници?
Со превод започнавме во јануари оваа година, а официјалното лансирање на сајтовите беше месец дена покасно. Во моментов сме четворица преведувачи за македонски, а само еден за албански. Би сакала да најдам повеќе преведувачи, но од секогаш било тешко да се убедат луѓето доброволно да работат и да останат мотивирани.

Каква е состојбата на блогосферата во Македонија и кои се главните теми кои ги покриваат блогерите?
Блогосферата е доста активна за толку мала земја, мислам дека има повеќе од 200 поста на ден. Главните теми за кои зборуваат блогерите се национална политика, НАТО, Грција :).
Можеби ова беа најчесто покриваните теми во последно време, бидејќи имавме предвремени парламентарни избори и поради сите проблеми со Грција, па повеќето постови во последниве неколку месеци беа на овие теми. Сега кога работите се смируваат, тие пишуваат за секојдневните работи и нивните интереси.

Дали си блогер?
Не, јас сум само читател на блогови. Со мојата работа, студиите, преведувањето за ГВ и слично, навистина немам време. Активна сум во други социјални медиуми, како Фејсбук, но по самитот на ГВ во Будимпешта сериозно размислувам да започнам свој блог :).

Кои се твоите омилени блогови?
Има многу интересни блогови, но доколку некој сака да прочита нешто од македонската блогосфера, може да ја посети платформата Блогерај, која ги поврзува повеќето од блогерите.

Што правиш кога не преведува?
Работам во независна, невладина организација наречена Метаморфозис. Нејзини главни цели се развој на демократијата и просперитет преку промоција на економија базирана на знаење и информациско општество. Работиме на различни проекти, како Криејтив комонс Македонија, промоција на користењето на интернет, приватност итн. Мојата вклученост во Глобал војсис е исто така дел од мојата работа во Метаморфозис.

Зошто мислиш дека е важно зголемувањето на пристапот на интернет и онлајн медиумите?
Многу е важно луѓето да дојдат до информацијата која им треба. Со интернетот и онлајн медиумите многу е полесно да најдете се што ви треба, а и многу побрзо. За студентите е од особено значење да го користат интернетот како ресурс за информации, но ова се однесува и на сите луѓе.

Што правиш во твоето слободно време?
Студент сум по информатичка технологија, на насока интернет и мобилни технологии.

Кои се твоите желби за иднината на македонската и албанската Лингва страница?
Двете да бидат поврзани, со што ќе се овозможи да биде видливо кога еден пост е преведен на македонски и албански. Од особено значење е луѓето во Македонија да знаат за албанската верзија, да им се овозможи и таа алтернатива.

Доколку зборувате било кој од двата јазици, македонски или албански, и би сакале да се приклучите во овие тимови или некако да придонесете, контактирајте ме на elenaignatova [at] gmail [dot] com

Денешната серија блогер на неделата не води во срцето на Балканот, каде што разговараме со авторот на Глобал Војсис за Србија Љубиша Бојиќ, за блогирањето, политичарите и граѓанското новинарство во Србија.

На возраст од 24 години и дипломиран новинар, Љубиша Бојиќ е ентузијаст за новиот медиум:

Моментално работам на книга за веб новинарство и дигитален маркетинг која имам намера да ја објавам на англиски. Јас сум исто така вклучен во рекламирањето, како креативен директор, во главно работејќи како автор на рекламните текстови. Ме интересираат добри стории и како да ги напишам. Ме нервира што гледам толку многу потрошен човечки потенцијал.

Со голема пасија околу новинарството и дигиталниот медиум, не е изненадувачки да се чуе дека тој започна со блогирање (во Србија) пред неколку години:

Започнав со блогирање во 1999. Ме мотивираше агресијата на НАТО против Србија. Имаше платформа наречена “Beograd.com”. Многу поединци низ земјата порано го информираа народот за состојбата на тревога (од каде дојдоа авионите и што тие бомбардираа, итн.). Оваа веб страница го обележа започнувањето на граѓанското новинарство во Србија. Јас сум горд што бев дел од тоа.

Потоа, во август 2006, за време на едно стажирање во Хонгконг, Љубиша започна блог на англиски јазик за да допре до поширока публика и “за да допринесе помеѓу разбирањето на Србија и останатиот дел од светот”. Во еден од своите први постови, тој напиша кратка сторија за темата на која се навраќа во својот блог - корупција:

Седам јас во авион на пат кон Белград. Зад мене еден Србин и една Американка започнуваат разговор. Има ли подобра тема да се започне разговор од проблемот со корупцијата. Човекот и кажува со што тој се соочил кога го чекал летот во Москва. Наводно, госпоѓата од зад шалтерот му побарала мито кога тој побарал да користи инвалидска количка додека е на аеродромот, бидејќи заздравувал од операција во тоа време. Од другата страна, една Кинескиња му кажува за полицијата која барала мито во нејзината родна земја. Тие продолжуваат и продолжуваат да зборуваат за корупција. Колку убав начин да се спојат луѓето. Јас мислам дека тие полека се вљубуваа како што се приближувавме до Белград.

Меѓутоа, поради неговата работа и сите проекти во кои е тој вовлечен, Љубиша вели дека во последно време тој нема доволно време за блогирање:

Мојот англиски блог е поприлично безредие бидејќи, моментално јас таму вметнувам линкови и некои цитати. На почетокот сакав да комуницирам со светот. Но сега, поради интензивната работна норма, единствениот начин на кој што јас успевам да ја сочувам таа комуникација е со споделувањето на линкови коишто ме инспирираат.

Покрај неговиот личен блог на англиски тој исто така блогира на српски на официјалниот блог за Силите на српското движење “за да проектира нов имиџ на организацијата кој ќе влезе во душите на граѓаните”. Таму зборува за човековите права и политички прашања како овие што следат:

Според мене, нашата влада направи голема неправда против политичарот кој освои 19% од гласовите на претседателските избори во 2004. Тие го обележаа него како криминалец, па така тој мораше да ја напушти Србија. Неговото име е Богољуб Кариќ, и мојата цел е да воспоставам строги институции во нашето општество, така што владејачките политичари никогаш нема да можат да ја злоупотребуваат моќта.

Во 2006, отприлика истото време тој го започна својот блог на англиски, Љубиша се придружи на онлајн тимот на Глобал Војсис како автор за Србија и за Балканот, откако се сретна со соосновачот Ребека Мекинон во Хонгконг:

Беше сончев ден и јас се обидував да добијам интервју од професор по новинарство за мојот документарец за медиумот во Хонгконг. Зборував со Јинг Чан, шеф на центарот за Студии по новинарство и медиум во Универзитетот Хонгконг. Таа ми кажа за нешто возбудливо што се случува во светот на блогосферата - Глобал Војсис Онлајн. Во тоа време, таа очекуваше да пристигне нов професор кој ќе предава Нов Медиум. Погодете кој беше тоа – Ребека Мекинон.

За време на своите две години со Глобал Војсис, Љубиша пишува најмногу за српската политика, како независноста на Косово или претседателските избори од јануари минатата година. Но тој исто така претстави блогови од неговиот роден град (Крагуевац, во Србија), пишуваше за ситуацијата на Ромите во Словенија и легализацијата на проституцијата во Хрватска, и ги запозна многубројните читатели со прочуената Босанска пирамида и со најстариот блогер на Балканот.

Љубиша Бојиќ е исто така основачот на Српската школа за веб новинарство, нов медиумски проект кој неодамна доби грант од Рајзинг Војсис, и кој е исто така поддржуван од Српскиот сојуз на новинари и меѓународниот универзитет од Нови Пазар. Тој опиша на својот блог што го мотивираше да го започне овој проект.

Како што продолжува процесот на транзиција, бројот на оние што не можат да најдат работа расте, овде во централна Србија. На овие луѓе им треба барем глас. Јас одлучив да аплицирам за грант од Рајзинг Војсис во септември за да обезбедам едукација, мотивација и технологија на поединци на кои им е потребна, така што тие ќе можат да одат онлајн, да ги раскажат своите стории, да воспостават контакти со други меѓународни организации и можеби дури да добијат помош. Ако ништо друго, јас сум сигурен дека тие ќе добијат морална поддршка од заедниците на блогерите и новинарските медиуми од секаде во светот. Тие ќе можат да споделат факти за корумпираната приватизација во Србија, да го опишат начинот на кој државата ги третира нив и да зборуваат за проблемите со нивните човекови права.

Друг аспект од неговиот Рајзинг Војсис проект е допринесување за разбирањето помеѓу младите Срби и Албанци од Србија и Косово, секои посебно:

Сликата подолу прикажува млади Срби и Албанци кои зборуваат како да се поврзат и да се надминат проблемите кои беа создадени за време на долговековното непријателство во јужната провинција. Јас цврсто верувам дека младите активисти можат да направат разлика. Ние мора да се приближиме, и да дадеме сѐ од себе да ја подигнеме економијата. Ние сите би сакале да живееме подобро и да влеземе во ЕУ. Зошто би правеле конфликти и да имаме несогласувања, кога можеме да се споиме и заеднички да дејствуваме.

Запрашан за српската блогосфера, Љубиша коментира:

Српската блогосфера е дифузна и мала, бидејќи најголем дел од луѓето едвај наоѓаат време да блогираат за нешто значајно. И покрај тоа, вистински хит меѓу младите генерации е Фејсбук. Нема вистински ѕвезди блогери, освен оние јавни фигури кои постираат на B92 ВИП. Обичните смртници користат меѓународни платформи за блогирање, освен еден српски сервис (mojblog.co.yu).

Тој се гледа себеси како еден вид на мост помеѓу различни типови на блогери во Србија:

Еден дел од Српските блогери пишуваат за нивниот секојдневен живот, и нема многу политика. Други пишуваат исклучително за политика. Дел од нив се патриоти, а другиот дел се ориентирани кон Европската Унија. Па така, нашата блогосфера е поделена како и нашето општество. Јас сум некаде во средината на овој спектар, па можам да ги поврзам. Ха, ха, ха.

И најпосле, моравме да го запрашаме за неговото највредно за паметење блог искуство:

Кога СиЕнЕн објави дека НАТО бомбардирал воена фабрика во мојот град (Крагуевац).Тоа беше во 1999. А тоа беше всушност фабрика за производство на автомобили, Застава. Јас пишував за лагата која беше објавена во мејнстрим медиумите. Мислам дека за оваа работа не слушнаа многумина. Но во тоа време немаше НВО-и. Јас научив како медиумот може да биде злоупотребен. Така дојдов до теоријата за медиум/политички позитивизам.

Лаура почна да преведува во јуни 2007 г. откако дозна за проектот од колегата – автор за Глобал војсис, Луис Карлос Дијаз. Оттогаш, таа „се навлече“ и тоа добро се вклопи со нејзините јазични студии.

Искуството беше прекрасно. Имаше периоди кога ја прекинував својата работа за да преведувам за Лингва Уживав да работам на статии од далечни земји и ги правев истите пристапни за шпанските читатели. Најдобро од сè беше тоа што учев додека преведував.

Додека таа сè повеќе се вклучуваше во проектот Лингва и сè повеќе се запознаваше со онлајн заедницата на Глобал војсис, сметаше дека би било поинтересно да пишува кратки осврти за венецуелските блогови. Таа е голем фан на мисијата на ГВО која според неа има моќен и долгорочен ефект.

Од културна гледна точка, мислам дека Глобал војсис претставува начин за размена и средби со другите преку точката на гледиште на луѓето. Тоа е начин за изразување на интерес за одбраната на човековите права, начин за прикажување на животот во заедниците и земјите, за соработка со толеранција, визија, и разбирање за другите.  Кога пишувам за Глобал војсис, се чувствувам како да придонесувам за промовирање на културата на мојата земја, начинот на кој луѓето перцепираат од гледна точка на блогерите, и како преку нивните перцепции тие даваат визија различна од онаа што нормално може да се види.

Пишувањето за венецуелските блогери не е едноставна задача. Голем дел од она што може да се види на мејнстрим медиумите се однесува на добро познатиот претседател на земјата – Хуго Чавез. Како резултат на тоа, голем дел од она што го пишуваат блогерите е поврзано со оваа тема.

Разговарав за ова со Луис Карлос и дојдовме до заклучок дека политиката и поларизацијата толку многу доминира во секојдневниот живот што луѓето блогираат за да можат да дишат. Сепак, политичките теми се присутни и поларизацијата се чувствува во Венецуелската блогосфера. Кога пишувам за Глобал војсис, барам што повеќе мислења, но секогаш успевам да најдам многу блогови кои се противат на Владата, додека оние што ја поддржуваат владата се чини дека ги копираат вестите од дигиталните весници. Од друга страна, некои блогови се напишани со премногу чувства за да би можело да се вметнат во некој напис кој се обидува да даде неутрално гледиште. Во секој случај, се  истражува и се бара, но тешко е.

Голем дел од статиите на Лаура за Глобал војсис се доказ дека Венецуела е многу повеќе отколку само Чавез и поларизирана политика. Таа има пишувано за познати автори и музичари, но и за теми од образованието. Не е изненадување што таа пишува за овие прашања, бидејќи самата Лаура има голема страст за литературата и уметноста. Таа дипломираше на современи јазици, поточно на англиски и француски, што и` помогна при откривањето на литературата од други земји. Нејзиниот личен блог се вика Сакандо ла ленгуа [es] (Исплазување на јазикот) и всушност беше инициран како начин за истакнување на јазичните грешки низ градот, но без прекорување или исмевање на другите. Нејзиниот блог стана место на кое „можете да им се смеете на куриозитетите на јазикот“.

Блогот исто така отвори можности и за пишување на други теми. На Лаура и беше дадена можност да пишува неделна колумна наречена „Блогоподиум“, во неделниот магазин Тал Куал [es], најмногу поради тоа што на уредниците на списанието им се допаѓаше тоа што го читаа на нејзиниот блог. Темите се отворени, но најмногу се однесуваат на блогови и култура. Сепак, Лаура вели дека наоѓањето на теми секоја недела е многу потешко отколку што изгледа, но сепак вреди.

Забавно е бидејќи моите пријатели и родителите ми се јавуваат откако ќе ја прочитаат мојата колумна и ми даваат препораки. Името на колумната ми го препорача татко ми бидејќи во тоа време ги гледавме ромските серии и беше смешно да се гледа подиумот на кој ги презентираа вестите… а бидејќи имав намера да го објавам она што се коментира во блоговите за културата, дојдовме до името  „Блогоподиум“. Тоа е добар публицитет за добрите блогови и ми се допаѓа бидејќи можам да истакнам теми за литература, уметност, активизам, заедница и за други култури, особено за она што не е објавено во весниците.