Секој е добредојден.

Локално време: Њујорк 07:00 | Буенос Аирес 10:00 | Лондон 12:00 | Јоханесбург, Бејрут 14:00 | Најроби, Москва 15:00 | Њу Делхи 17:30 | Toкио 21:00 | Хонг Конг 20:00 | Сиднеј 23:00

Соба за чет: http://www.worknets.org/chat/

Информации за најавување: Кликнете на линкот погоре и најавете се користејќи го своето име. Тогаш селектирајте ја собата на која сакате да и се приклучите со притискање Enter. Штом влезете во собата, селектирајте боја и фонт од левата страна на екранот и придружете се на чeтот.

Чeтот ќе започне со фокусирање на двата проекти финансирани од Рајзинг Војсис,  REPACTED во Накуру, Кенија и AIDS Rights Congo со седиште во Бразавил. Ние ќе научиме како двете организации ги имаат имплементирано блогирањето и програмите за видео распространување со цел да се рашири свесноста за нивните иницијативи во превенцијата од СИДА и поддршка на правата на ХИВ-позитивните индивидуалисти.

Меѓу други теми за дискусија се: Кои се факторите што се мерат кога ХИВ-позитивните блогери излегуваат во јавност со својот статус? Како можат да се формираат онлајн блогерски мрежи за поддршка? Што е со онлајн форумите? Кои се другите нови медиумски алатки, како на пример миксовите (mashups), кои можат да се користат ефективно?

Доколку постојат други теми за кои би сакале да дискутирате за време на четот, ве молиме да додадете коментари подолу.

Sketeistan е започнат од тројца Австралијци со цел да ја научат младината на Авганистан како да вози скејтборд,  како необична рекреација и дел од крос-културна платформа за учење. Школото за скејтборд  Skateistan е изградено врз напуштен базен во Кабул и момчињата и девојчињата учествуваат во овој ненатпреварувачки спорт. Всушност, ова го истакнува нивната страница за прашања:

Половина од учениците се девојки, со што Авганистан има највисок процент на девојки вклучени во скејтбордингот  од било која друга земја во светот.

Следното видео може да се погледне и на YouTube каналот на Sketeistan:

Seeds of Light е програма започната од Лесли Темпл – Турстон во Јужна Африка со цел да се подобри квалитетот на животот во сиромашна заедница. Копање на бунар за вода, посадување на зеленчук за да се подобри имунитетот на децата, започнување на компјутерски и ХИВ/СИДА едукации се само некои од проектите кои се имплементирани во заедницата со помош на г-ата Темпл-Турстон.

Следново видео ја прикажува работата на Лесли Темпл-Турстон и заедницата која има корист од неа:

Barrios de Paz е проект на Сер Паз, предводен од Нелса Либертад Курбело Кора, која има работено во Гвајакил со членови на банди, обидувајќи се да ги соедини членовите од различни банди за да работат заедно и во мир. Нелса ги поддржува членовите на бандите од перспективата дека децата кои им се приклучуваат на бандите го прават тоа од потребата да бидат дел од фамилија и во потрага по поддршка и насока: кога ќе им се дадат правилни насоки тие ја имаат енергијата и карактерот да работат во мир и кога ќе им се пружи љубов тие ја имаат моќта да се променат на подобро. Во 9 минутното видео Нелса говори за бандите, психологијата на членовите на бандите и како програмата им помогнала на тинејџери да излезат од насилството. Целосниот документарец е поделен на два дела и може да се погледне тука и тука.

Постојат многу други инспиративни проекти и видеа кои може да се погледнат на KarmaTube. Инспиративно е да се види како добри луѓе прават добри работи за други.

Дојче Веле овозможува специјално внимание на промоцијата за слободен пристап до информации и изразување низ целиот свет.

Рајзинг војсис е проект кој овозможува микро-грантови за повеќе од дузина проекти за блогирање на заедниците од делови на светот кои се многу малку застапувани (благодарение на грант од Knight News Challenge).

Преку луѓето на овие извонредни заедници, ние учиме за граѓанските немири во Боливија преку блогерите од Voices Bolivian, ги запознавме новите блогери во Накура, Кенија од проектот Repacted и во Романија од проектот Blogging the Dream.

Погледнете го ова видео и ќе знаете за кого да гласате…

Во имејл до целата заедница на Рајзинг војсис (вклучете се тука) на 27 октомври, Дејвид Сасаки напиша:

Пази го ова: Некој го номинирал Рајзинг војсис за најдобар блог (во светот!) за овогодинешниот натпревар за „Најдоброто од блоговите“. Сугурен сум дека многумина од вас се свесни дека постојат блогерски награди колку и блогови, но овој натпревар е интернационално признат. Ние сме многу горди што сме номинирани заедно со такво добро друштво како што се Generación Y и Scienceblogs.de. Може да го дадете вашиот глас тука и да ги погледнете резултатите тука.

Натпреварот „Најдоброто од блоговите“ ги опфаќа блоговите и подкастите напишани на арапски, кинески, германски, француски, холандски, фарси, индонезиски, португалски, руски и шпански јазик. Може да погледнете мапа на светот со сите предложени кандидати на сајтот на наградата.

На Глобал војсис, Џулијана Ринкон напиша пост за некои од номинираните видео блогери.

Дадете го вашиот глас пред 26 ноември!

Превод од Лин Џефри на блогот Виртуелна Кина: “ Како што објаснува текстот, продавниците на прокси играчи се создадени да вршат услуга на луѓе кои ги сакаат интернет игрите, но ја немаат вештината или доволно слободно време за да развијат зрел лик во игрите. Едноставно, тие го купуваат тоа што им треба. Луѓето кои што се најмени да ги развијат и добијат овие виртуелни ликови или предмети во игрите се наречени “Прокси играчи на мрежни игри”.

Додека некои универзитетски професори, како Чарли Несон од Правниот факултет на Харвард, го истражувале потенцијалот на мрежните онлајн игрите во академски услови, други големи блогерски имиња како Џои Ито, Кори Докторов и ко-основачот на Глобал Воjсис Итан Зукерман, доста критички гледаа на природата на вистинската припадност на авторските права и потекло на содржините и како тие се складирани во игрите.

Додека предностите и негативностите на мрежните игри продолжуваат да се дебатираат помеѓу остри коментатори, добро познат чилеански автор, блогер и сенатор го изрази својот интерес во создавање еснаф (гилда-здружени луѓе со иста цел во една организација што ги обединува) во Ворлд Оф Воркрафт составен од мултидисциплинарни корисници од целиот свет.

Помеѓу северно-американските интернет обожаватели, Фернандо Флорес можеби е најпопуларен поради својата книга “Откривање Нови Светови: Претприемништво, демократско дејствување и култивација на солидарноста” (Disclosing New Worlds: Entrepreneurship, Democratic Action and the Cultivation of Solidarity), за пасус од кој настана “корпорациската филозофија” на Лудикорп (Ludicorp), оригиналните креатори на Фликер (Flicker) пред да биде продаден на Јаху (Yahoo). Но за Чилеанците, Флорес е политичка легенда чиј сопствен живот е огледало на предизвиците, турбуленциите и отпорноста на нивната земја. Тој беше министер за финансии под левата администрација на Салвадор Аленде (Salvador Allende), политички затвореник за време на диктатурата на Пиноче, претприемач за Силиконската Долина (Silicon Valley) во егзил и сега повторно политичар кој живее во Сантијаго, кој скоро беше пофален за повлекување од партија за демократија, постојано обвинета за скандали. Можете да дознаете повеќе за сенаторот/блогер во интервјуто на Росарио Лизана во два дела овде на Глобал војсис. За сега ве оставам со постот и предлогот на Сенаторот Флорес што се однесува на Ворлд Оф Воркрафт:

Последниве неколку недели ги поминав во играње на Ворлд Оф Воркрафт, една од најпопуларните онлајн мрежни игри (заедно со Секонд Лајф што веќе ја спомнавме [шпански] на овој блог).

“Ворлд оф Воркрафт” е креација на северно-американската компанија Близард што припаѓа на Универзал Вивенди и минатата недела изјавија дека оваа игра веќе надмина над осум милиони регистрирани корисници (прим. на прев. 10 милиони сега) (кои што плаќаат претплата за играта) низ целиот свет, но повеќето се во Соединетите Држави, Азија и Европа.

Целта на играта е да се заземе улога на виртуелна личност која мора да биде во интеракција со други такви личности (играчи) и се одвива во имагинарен свет. Идејата е да ја развиваме таа личност или лик во однос на нашите вкусови.

(Играчите) можат да припаѓаат на една од двете фракции на кои е поделена играта. Една е Алијанса каде што мора да се одбере раса на ликот ( елф ((прим. на прев. Ноќен елф)), џуџе, гном или човек) ((прим. на прев сега и Дранеи)). Другата фракција е Хорда, каде што расите за бирање се Таурен, Немртовец, Орк или Трол. ((прим. на прев. Сега и Крвав елф)).

Потоа играчот го одбира полот на ликот и класата на која што ликот ќе припаѓа, проследено со други специфични карактеристики како боја на кожа, фризура, изглед на лице и на крајот одбирањето на неговото или нејзиното име.

Потоа, откако ќе се поминат овие претходни чекори, ние сме внатре и можеме да почнеме со играње. Целта е да се надминат нивоа, поминувајќи низ различни зони со свои соодветни предизвици што постепено се зголемуваат во тешкотијата. Неискусниот играч почнува од ниво 1, што значи пред него е долга патека ако сака да ја надмине бариерата на 60 нивоа ((прим. на прев. сега 70 наскоро 80)). Во чекор со тоа како напредува, завршените мисии обезбедуваат не само искуство туку и предмети кои помагаат да преживее (оружја, храна, итн.), па што повисоко ново имаме тоа е потешко да се дојде до следнито ниво.

Понатаму, во оваа игра е овозможено да се тренира и да се стане вешт во одредени задачи, прво се учат таленти па вештини. На овој начин е можно поефикасно да се напредува.

Меѓутоа, еден од најатрактивните аспекти на Ворлд Оф Воркрафт е тоа што нуди опција да се надминуваат предизвици во група заедно со други играчи, кои играат истовремено со вас и другите, посебно за оние мисии со поголемо ниво на тешкотија.

Овој аспект е важен поради тоа што го поддржува учеството во тимот, така што разновидна, но кохезивна група може да биде многу корисна. Замислете дека работите заедно на предизвици со различни класи, секоја со свои посебни карактеристики, но сите работат заедно такашто негативностите на една класа можат да бидат зајакнати со силата на друга и обратно.

Ова е начинот на кој играта ве поканува да ја поминете нејзината географија и да барате други играчи за да формирате група, така што создравате “листа на контакти”. Во играта можете да комуницирате интерно, а дури да комуницирате и преку аудио.

Како што можете да видите Ворлд Оф Воркрафт ни нуди голем размер на содржини, каде играњето е еквивалентно на учење, социјализирање и менаџирање.

Од таа причина и за понатамошни истражувања во оваа област, размислувам за формирање на мултидисциплинарна група со луѓе од повеќе земји кои колективно ќе учествуваат во играта како лабараторија во која ќе можеме да анализираме одреден тип на сценарија од реалниот живот.

Ако е некој заинтересиран за играва, ги чекам вашите коментари.

За сега, го барам вашето трпение затоа што со овој проект ќе продолжам во март. “

Епа што мислите? Дали е Ворлд оф Воркрафт добар начин да се направи учењето повторно забавно? Дали ќе го промовира правењето тимови и соработка во училиштата или само ќе ги сведе студентите на насилство и нездрав дух на натпреварување. Дали треба Сенаторот Флорес да ја одбере Ворлд оф Воркрафт, која што им наплаќа на корисниците или некоја помалку развиена, но бесплатна алтернатива како OpenCroquet? Еве ви шанса да влијаете на размислувањата на индивидуалец со политички капитал, кој ќе овозможи работите да се случат.

Фантасиа гледала епизода од El Beyoot Asrar (Домовите имаат тајни) каде што се зборувало за жените и дали тие треба да работат или не.

Имаше две групи на луѓе во емисијата: поканетите гости, кои беа мажи и жени во доцните 40ти и 50ти години, и публиката, која беше претежно од млади луѓе. Некои беа студенти, а други изгледаа како да се во раните 20ти. Не се сеќавам на точните зборови на секоја личност пооделно, но постарите луѓе сите беа за работа. Жените зборуваа за нивните искуства во животот, како нивните кариери им помогнале и како нивните сопрузи ги поддржувале. Зборуваа за своите деца. Повеќе од еднаш беа запрашани дали нивните кариери влијаеле врз нивната грижа за децата и сите одговорија дека децата не страдале поради нивните кариери. До тука, сè ова звучи фино. Човек би помислил штом постарата генерација вака размислува, помладата генерација дефинитивно ќе биде понапредна и жените ќе бидат поориентирани кон градење кариера.

Кога помладата генерација мажи и жени добиле шанса да ги изразат своите мислења на оваа тема, Фантасиа била многу разочарана:

Млад човек, најверојатно во раните 20ти години, рече дека нема да и дозволи на својата жена да работи…во никој случај. Тој мислеше дека местото на жената е во домот и никаде на друго место. Еден друг млад човек рече „Ќе и дадам на жена ми шанса да работи и ако успее да работи, сама да се грижи за децата, сама да се грижи за куќата…(и слушнете го ова)…да се грижи за МЕНЕ!!! (зарем тој има 2 години??? Зарем таа треба и пелените да му ги менува??) тогаш ќе и „ДОЗВОЛАМ“ да работи.“ Меѓутоа ако таа доживее неуспех во било кое поле или ако тој мисли дека не е доволно добра…. тогаш ќе и „ЗАБРАНИ“ да има работа или кариера!!!! На мое неверување и големо разочарување неколку други мажи од публиката го мислеа истото.

Жените во публиката уште повеќе ме разочараа. СИТЕ, повторувам, СИТЕ жени во публиката (за кои ќе додадам дека според изгледот беа во раните 20ти) рекоа дека нивниот „СОН“ е да се омажат и да седат дома. НИТУ ЕДНА, повторувам, НИТУ ЕДНА не спомна дека има желба да има кариера. Тие ниту спомнаа успех ниту помислија на него. Сите беа дипломирани студенти кои „одбраа“ да ги отфрлат своите дипломи засекогаш!! Неколку спомнаа дека би сакале да работат додека да го сретнат вистинскиот маж. Значи за нив работата е начин да се „улови“ маж! Кога овие девојки беа запрашани за нивните амбиции, нивниот коментар беше многу сличен на коментарите на мажите: сите се согласија дека жените немаат амбиции, дека нивната амбиција треба да биде да готват и чистат и чуваат деца. Се согласија дека амбицијата на жените за кариера е „мит“ со кој западните медиуми се обидуваат да им го исперат мозокот на жените!!!

Фантасиа ја искажа својата фрустрација велејќи:

Од моја гледна точка, на нашата земја и е потребна секоја трошка работа и енергија која ја имаме на располагање да ни помогне да се извлечеме од економската и социјалната депресија. Не треба ни да се размислува за концептот дека жената треба да работи… Оваа тема се дискутира веќе повеќе од 120 години… и жените работат уште од времето кога созреаа нашите баби и дедовци во 1940-те и 1950-те. Необично е едно општество толку многу да биде уназадено и жените да изгубат толку многу за толку кратко време. Она за што египетските жени толку напорно работеа полека им се одзема…а тие не ни забележуваат. Неверојатно е колку перење на мозок се случи во нашата култура во последниве 20 години!! За мене е мистерија како е можно да ги угнетуваш луѓето и во исто време да ги убедуваш дека угнетувањето било нивна идеја…така што тие мислат дека угнетувањето е ослободување??? Знам дека звучи збунувачки, но ние сме жив пример за оваа превртена логика.

Фантасиа исто така објасни дека таа не е против мајки кои не работат, но…

Но ако сите жени одеднаш решат да останат дома, тоа повеќе не е несебичен акт, туку се претвора во многу себичен акт. Да објаснам зошто:

1- За почеток …. на децата мајките им се потребни само во првите неколку години од животот. По 4 годишна возраст сите деца одат во училиште, така што мајка која седи дома навистина не прави многу за детето. Египетската влада има направено многу за мајките кои работат во Египет. Постои еден многу дарежлив закон кој не постои сегде, а тоа е законот за отсуство за грижа на дете. Според законот, жена која работи во Египет може да отсуствува од работа до 5 ГОДИНИ.

2- Мажите тврдат дека им треба жена за да се „грижи“ за нив. Освен ако мажот не е оневозможен или хендикепиран на некој начин, на ниту еден возрасен одговорен работен маж не му треба жена да се грижи за него. Мажите ги учат уште од мали дека не треба ни со прст да мрднат за да се грижат за куќата; не треба да чистат, не треба да готват и целата оваа „нечиста“ работа е под нивното ниво.

3- Мажите тврдат дека ако мажот може да си дозволи финансиски да се грижи за куќата, жената не ТРЕБА да работи. Ова всушност е еден од најиритирачките аргументи. Жените во Египет ја чинат владата илијадници фунти за да добијат факултетско образование, и ако жената одлучи да не работи тогаш треба да ги врати парите за да може некој друг да ги искористи да добие образование и да биде корисен за општеството. Ако овие пари Министерството за образование ги искористи за да финансира лабораториски истражувања, зарем нема подобро да бидат потрошени? Значи ова е мојот аргумент: ако не сакаш да ги користиш, не ги земај!!!

4- Луѓето тврдат дека жените го заземаат местото на мажите на работното место и ги оставаат без работа. Би сакала да одговорам на ова тврдење со тоа што ќе кажам дека сите жени немаат некој кој ги издржува. На мажите кои мислат дека жените го заземаат нивното место им велам, не бидете толку кратковиди. Не ја потценувајте вредноста на жената која работи во соседната канцеларија бидејќи можеби таа прави повеќе за нејзиното семејство отколку што некој маж би можел. Жените на работното место треба да бидат прифатени, почитувани и ценети. Тие не ги заземаат вашите места и нивната вредност на работното место не е помала од вредноста на нивните машки колеги.

5- Луѓето тврдат дека нема доволно работни места за сите…значи жените треба да седат дома и да ги остават мажите да работат за да може секое семејство да има барем еден приход!! За ова тврдење би сакала да речам дека иако нема доволно извори на приход од работа за сите, сепак има толку многу работа што треба да се заврши, а никој не ја прави. Еден од концептите за кои многу ретко слушаме во Египет е волонтирањето.

Фантасиа го завршува својот напис со мотивирачка порака и вели:

Значи да се тврди дека жените треба да седат дома е себично и обично тоа го велат луѓе кои мислат само на себе. Ние сме и потребни на нашата земја, ние сме движечката сила на прогресот на нашата нација. Сите мораме да работиме заедно. Тоа што се жалиме поради корупцијата или каде отидоа парите нема да ни помогне. Ќе ни помогне заедничката работа. Не велам дека корупцијата не е фактор, но велам дека корупцијата стана изговор за сè што не е во ред во нашите животи. Можеме да направиме уште толку многу работи за да го направиме Египет подобар…треба само да пробаме!

- Конфликт: Како последиците од промената на климата во недостатокот на ресурси и економската, а во многу случаи, и политичка нестабилност, може да доведат до општествен немир и вооружен конфликт?

- Миграција: Дали постои поврзаност помеѓу промената на климата и миграцијата на населението?

- Социјална политика: Како владите подготвуваат ефективни социјални политики за да се справат со предизвиците од промената на климата?

- Сушни подрачја: Каква е општествената реакција за сушните подрачја во однос на промените на климата?

- Урбан простор: Како мерките за адаптацијата на промените на климата ги зимаат во обѕир потребите на сиромашните во урбана околина?

- Рурални институции: Како локалните институции во земјоделските општества градат капацитети за да се справат со ризиците поврзани со промената на климата и создаваат решенија?

- Староседелци (домородци): Како староседелците (домородци) реагираат и се адаптираат на влијанието од промените на климата?

- Родови прашања: Дали промената на клима има различни импликации врз мажите и жените, момчињата и девојчињата? Како и каде може да се види ваков пример?

- Владеење: Како општествена одговорност може да биде промовирана за постапка врз климата?

- Шуми: Кои се заканите и можностите за локалните заедници во напорите да се намали ширењето на уништување на шумите и деградацијата?

- Човекови права: Кои се импликациите на човековите права во промените на климата?

Повеќе информации за натпреварот може да погледнете тука.

Следува видео од повикот за пријавување.

Една Бвалани ја дискутира конференцијата и вели дека конференцијата, која е 12 по ред од 1996, е важна за континентот Африка:

Во оваа дигитална ера, новинарот мора да биде подготвен за како најбрзо да ја собира и шири информацијата. Многу е важно да се сфати дека медиумите се витални алатки за информација во секој демократски, интелектуален, културен, економски и социјален развој на нашите општества.

За време на конференцијата, имаше спомнување на Глобал Војсис, како еден од граѓанските медиуми кој се обидува да ги зајакне гласовите на граѓаните низ светот.

Овој автор, Виктор Конга, кој блогира на Ндагха, присуствуваше на конференцијата и го спомнува тоа на неговиот блог.

Меѓутоа, неговиот претходен пост прикажува како малависката влада нема во план да ги поврзе руралните заедници на информацискиот автопат. Неговиот пост, наречен Дали Малави ќе ги поврзе руралните заедници? доаѓа во време кога се одржуваше тридневна интернационална конференција во Малави, спонзорирана од Комонвелт Телекомуникејшн Унион. Конференцијата беше најголемиот ИКТ форум во Африка и беше фокусирана на решенија за поврзување на руралните комуникации. Меѓутоа, авторот тврди дека малависката влада нема адекватна телекомуникациска инфраструктура, ИКТ полиси и финансиска околина за поврзување, не само на руралните средини, тука и на урбаните.

Како што е ситуација денес, нашата земја е предмет на исмејување за неадекватното поврзување, бидејќи поголем дел од земјата не ги искористува модерните информациски и комуникациски технологии и затоа сѐ уште останува на страната на дигиталниот јазол. Ако владата сака да го реализира сонот за поврзување на руралните средини во Малави, потребна е поголема желба и наклонетост за повеќе прашања за да се реализира поврзувањето. Во спротивно, останува само сон.

Еар Малави треба да замине

Економистот и нов блогер, Ватипасо Мкандавир, ја разгледува дебатата околу продавањето на националната воздухопловна компанија Еар Малави, за која се вели дека е во сериозни финансиски долгови. Откако дава серија примери за земји кои ги имаат приватизирано нивните национални авиокомпании, Мкандавир кој има работено на инвестициски прашања за Малави, реагира на предлогот за приватизирање на авиокомпанијата:

Ги сфаќам аргументите на оние кои сакаат да го задржат „националниот имот“ сакајќи да задржат 100% од 0 наместо да задржат, на пример 49% или 10% од 100. Еар Малави е технички банкрот и нејзиното чување им носи штета на плаќачите на данок во Малави, кои можат да ги искористат овие ресурси за подобри цели (здравство, образование итн). Замбија нема национална авиокомпанија, но нејзините аеродроми се позафатени од оние на Малави. Приватниот авиопревозник кој моментално функционира, секој ден се повеќе се шири… Дали Еар Малави треба да биде ликвидирана и да се создаде нов заеднички проект со КОМЕАР? Јас би го направил тоа. Што мислите вие?

Малавиец го советува Кралот Мсвати за Свазиленд

Редовниот блогер и новинар Кондвани Мунтхали пишува за неодамнешниот 40ти независен ден на Свазиленд, кој беше посетен од малавискиот претседател Бингу ва Мутхарика. Во постот наречен, Славење на сиромаштијата: Моралната приказна за Свазиленд, Мунтхали ги повикува африканските лидери да го советуваат кралот Мсвати да престане да се жени.

Посакувам еден од нашите лидери да му каже да Кралот дека е време да престане да се жени колку што сака, така не помага со моменталната ситуација со епидемијата од СИДА и сликата на нација која се бори со модерното и традиционалното. Има една реченица, која гласи „само Кралот може да ја смени традицијата“ – јас верувам дека неговото величество Кралот на Свазиленд има капацитет да ја промовира прекрасната Свази култура со вистинска слобода, со што се покажува дека кралот се грижи. Кралот треба да се грижи за неговите луѓе, а не за неговите жени!

Документот со упатства ги дефинира техничките услови за одобрено следење на определени видови телекомуникациски канали и обезбедува список со должности за телекомуникациските оператори, кои се обврзани да постапуваат според Уставот на Република Србија како и други закони.

Според член 55, точка 3, на Законот за телекомуникации, овие упатства ги објавува РАТЕЛ во соработка со јавните телекомуникациски оператори и владиното тело одговорно за непосредно спроведување на следење на електронски комуникации.

Ова значи спроведување масовно следење и архивирање на сите форми на електронски комуникации за потребите на националната агенција за безбедност.

Интернет-провајдерите се обврзани на владините тела да им овозможат пристап до најновите верзии на базите на податоци кои содржат лични податоци за нивните корисници, договорите, максималната брзина на проток на податоци, адреси за идентификација, како и пристап до базите на податоци за корисниците на електронска пошта. Провајдерите се исто така обврзани да обезбедат хардвер и софтвер за пасивно следење во реално време, прибирање податоци и анализа на активностите на интернет, статистички услуги, пресретнување на е-пошта, привезоци (атачменти), веб-пошта, видео и телефонски сообраќај преку интернет, пресретнување на сообраќај на системи за директен разговор (чат, инстант месинџери), мрежи за директно (пир-ту-пир) поврзување меѓу корисниците, услуги за е-пошта и препраќање на содржината на е-пошта кон центарот на владините тела надлежни за надзор. Техничките услови (хардверски и софтверски) треба да овозможат реконструирање на пресретнувањето на сообраќајот до ниво на апликации и филтрирање според следните критериуми: корисничко име, телефонски број на корисникот, адреса за е-пошта, ИП-адреса, МАК-адреса, идентификација на инстант месинџер.

Сите овие технички услови се стапени на сила и ќе бидат искористени на барање или по потреба на владините тела или полицијата со цел следење во случаи на сериозно нарушување на безбедноста или криминални дела. Овие упатства не ја дефинираат приватноста на податоците како нарушување на приватноста на граѓаните (која е забранета со прописите за телекомуникации). И Законот за телекомуникации и Уставот на Р. Србија нудат заштита на приватноста – на хартија.

Слични сајбер-закони и технички упатства постојат и во други земји. Од формален аспект е добро да постојат такви прописи со кои се штити приватноста, но од друга страна се прашувам дали Републичката агенција за телекомуникации на Република Србија, безбедносните служби или провајдерите ќе ја нарушат приватноста на граѓаните на интернет во пракса.

***
Следат неколку реакции од српската блогосфера, како и предлог-решенија за заштита на приватноста на интернет.

Тамбурикс, во блог-пост наречен „Големиот Брат те гледа, слуша и снима“ (СРП) го разгледува нарушувањето на приватноста и го споредува со Големиот Брат:

Најновите технички услови на РАТЕЛ во врска со инсталации и опрема за интернет во Србија донесуваат елементи на Големиот Брат, при што на државата и е дозволено да има увид и да ги користи сите податоци во врска со нашето присуство на интернет…

Милан објави линк до документот, тврдејќи (СРП) дека во него има и некои позитивни аспекти:

Не знам што да мислам за ова, од една страна изгледа добро… одлично, конечно и во нашиот дел на интернет ќе завладеат закони. А од друга страна… ако се злоупотреби тогаш е очајно, цензура и шпијунажа, наречете го како сакате.

Блогот Рехаш пишува (СРП):

Беа објавени низа негодувачки коментари со кои безрезервно се согласувам. Не можам да кажам дека ова беше неочекувано. Регулативата во САД, некои земји на ЕУ и Велика Британија веќе некое време ги ограничува нивните граѓани со вакви пракси. Дали вашето негодување ќе го реши тој проблем? Скоро сигурно е дека нема. Веќе подолго време нашите сограѓани се толку апатични, па сите ќе си молчиме без разлика кој било вид репресија да спроведат псевдодемократските власти (на прва година студии по право мене професорите ми рекоа дека демократијата не постои). Веројатно се издуваа оној октомври или мислат дека секој труд е бесмислен оти на крај некој сепак ќе спроведе репресија. Фино. Куп блогери, гикови или обични корисници на интернет некое време ќе пишуваат и ќе се бунат. А потоа повторно ќе завладее тишина како и за сѐ друго до сега. И што тогаш?

Блогот за технологија Весиќ коментира (СРП) за новите упатства:

Балкански шпијун* во режија на РАТЕЛ/БИА
Просто е неверојатно како некои „служби“ (читај: БИА и сродните) преку своите марионетски организации (читај: РАТЕЛ) протуркуваат најстрашни „технички“ документи со само една цел: воспоставување комплетна контрола врз вашиот електронски живот. […]

Устав? Закон? Правда?

Можеби кога од „независните“ агенции ќе направиме независни агенции и кога судството и полицијата ќе почнат да си ја работат својата работа и кога политичарите, наспроти големата желба да ја задоволат потесното, поширокото и најширокото семејство ќе почнат да размислуваат за „безначајни“ работи како што е добросостојбата на оние кои ги довеле на тие позиции.

И понатаму мислите дека најважната вест е фаќањето на Караџиќ? Размислете уште еднаш. Тоа е еден човек, а со ова се поставува Балкански шпијун над сите нас.

* Белешка на авторот: се мисли на филмот „Балкански шпијун“.

Студентот по информатика Џезва нуди критички коментар на ова (СРП):

Можеби упатството дефинира „случаен корисник“ за да не дојде до ситуација во која се чуваат податоци само за некои корисници. И Уставот го дефинира пристапот до тие податоци, до нив може да се дојде само со судски налог, или во случаи на нарушување на националната безбедност на Република Србија.

Блогот Секојдневие ја опишува (СРП) Србија како земја на Големиот Брат:

Она што можеби е очекувано кај тоталитарните режими, нам ни се случува денес, пародоксално во време на „целосна демократија“ и проевропска Влада.

РАТЕЛ, како владино тело за регулирање на телекомуникациите, на мала врата преку некаков технички документ, безопасно наречен „Технички услови за потсистеми, уреди, опрема и инсталации за мрежата Интернет“ наменет за провајдерите на интернет во србија воведува тоталитарно следење на сите електронски комуникации од страна на „надлежниот орган“.

Два интересни коментари на овој пост:

Целосно бесмислено, а толку очекувано. Знаев дека вакво нешто ќе се случи и дека ќе биде провлечено, како што ти убаво кажа, на мала врата. Ќе почнам да ги криптирам и сопствените мисли, а не па е-поштата. Ова бара реакција! Недозволиво однесување и кршење на основните човечки слободи.

Вториот коментар:

Ова е вистинска катастрофа. Овој долу што вели дека така било и на Запад, да, така е – ама само кога постои и судска одлука. Па таму прво би полуделе провајдерите ако мораат на свој трошок да го пренасочуваат сообраќајот и мејловите. А и како мислат да им се форвардува ВОИП-сообраќајот кој е криптиран, на пример оној преку Скајп? Да не треба провајдерите и да декриптираат и на тацна да им го сервираат на „надлежните органи“. Треба да се направи гужва и кај странските организации кои се занимаваат со слободата на говор и интернет.

Саша Бодироза, студент по информатика на Универзитетот на Белград, пишува на неговиот блог (АНГ):

Српската Републичка агенција за телекомуникации (РАТЕЛ) донесе нови прописи (текст на српски) за пресретнување и пренасочување на сообраќајот преку интернет. Во основа, се дозволува на српската Влада да го читаат секое вид комуникација, меѓу кои HTTP, VoIO, е-пошта и протоколот за инстант-пораки (IM). Не се работи за тоа дали јас имам нешто да кријам, тука за тоа дека сериозно ми се нарушува приватноста. А тоа воопшто не ми се допаѓа.

Дополнување: Мислам дека претерав во мојот коментар. Овој правен акт не споменува нарушувања на приватноста. Нарушувањето на приватноста е забрането со српскиот Закон за телекомуникации и со Уставот на Србија. Целта на овој пропис е да се дополни член 55 од Законот за телекомуникации.

Тој исто така сугерира како да ја заштитите вашата приватност:

Со оглед на тоа што не може веднаш да се смени законот, најмалку што може да направиме е да си ја заштитиме приватноста. Може да користиме методи на енкрипција при комуницирањето. Еве неколку совети.

Александар Урошевиќ го завршува постот на неговиот блог (СРП) на хумористичен начин, со користење иронија:

Од готвачот на Урке: утре, и вие исто така, мои драги читатели, ќе знаете кој вид тоалетна хартија преферирам, а и кој прст го користам за чачкање на носот. Зошто само Владата да ја има привилегијата да ги знае овие клучни информации за мене, знам дека „народот има право да знае“!

***
Прашање до читателите на Глобал војсис: Какви се прописите во вашата земја и дали се чувствувате дека ве прислушуваат/набљудуваат/следат?